İÇ ANADOLU ÇEVRE PLATFORMU KURULUŞ TOPLANTI TUTANAĞI
10.07.2005
İÇ ANADOLU ÇEVRE PLATFORMU KURULUŞ TOPLANTI TUTANAĞI
Gündem:
1. Tanışma
2. Bilgilendirme (Oktay Demirkan ve Tanay Sıdkı Uyar)
3. Sekreteryanın oluşumu ve temsilci seçimi
4. Sonuç bildirgesi
5. Sonraki toplantının yeri, tarihi ve gündeminin belirlenmesi
6. Web sayfasının oluşturulması
7. Platformun ismi
Gündem 1: Tanışmanın ardından bilgilendirme konuşmalarına geçildi.
Gündem 2:
Oktay Demirkan’ın konuşması:
Çevre sorunları genellikle artık yerel sorunlar değil, ülkesel hatta dünya düzeyinde.
Uyanık olmak gerekiyor. Çevreyi kirletenlerin sayısı bizden daha fazla.
Doğanın korunması güzel, ama kent sorunları da büyük problem. Sanayileşmenin getirdiği sorunlar, katı atıklar gibi.
Platformun oluşumunda öncelikli hareket noktası daha çok katılımı sağlamak olmalı.
Platform çalışması uzun soluklu bir çalışma. Gönüllük esasına dayanan, masraflı, zaman gerektiren ve sorumluluk isteyen bir iş. Başlangıçta, onlarca yıllık bir oluşum olarak düşünülmeli.
Öncelikle büyük çevre sorunları ele alınmalı ve bu sorunların çözümüne yönelik çevre koruma dernekleri kurulmalı. (Örneğin, Tuz Gölü için Şereflikoçhisar ve Kulu’da birer dernek kurulmalı.) Ve birbirimizle etkileşim, iletişim halinde olmalıyız.
Bir arada çalışmak şimdiye kadar devletin istediği bir şey değildi. Yasal engeller vardı. Bu engeller yavaş yavaş ortadan kalktı. Örneğin Doğu Akdeniz Çevre Platformu (DAÇE) yaklaşık 14 yıldır var ama yasal olarak geçmişi 2 yıl.
Platform yasada; Derneklerin kendi aralarında veya vakıf, sendika ve benzeri sivil toplum kuruluşlarıyla ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere girişim, hareket ve benzeri adlarla oluşturdukları tüzel kişiliği bulunmayan geçici nitelikteki birliktelikleri olarak tanımlanıyor.
Platformların oluşturulabilmesi için derneklerin yetkili organlarınca alınacak kararlarda, derneği temsille görevlendirilecek kişi veya kişiler belirleniyor. Daha sonra bu temsilciler heyeti bir araya gelerek ortak ilkeleri belirliyor. Yasada bu metin mutabakat metni olarak geçiyor. Bu tutanakta platformun oluşturulma amacı, çalışmaların yürütüleceği yerleşim yeri ile yönetim grubu üyeleri ve koordinatörün isimleri belirleniyor.
Oluşturulan yönetim kurulu, dernekler merkezine bildirimde bulunuyor. Bu bildirimin yapılması yasal zorunluluk değil. Ancak bizim amacımız Türkiye Çevre Platformunu oluşturmak ve bu suretle örneğin Avrupa Birliği sürecinde muhatap olabilmek. Bunun yasal zemininin oluşturulması gerekiyor.
Oluşturulan bu yönetim kurulu, doğrudan doruya Türkiye Çevre Platformuna temsilci seçmek için bir karar daha almak zorunda.
Ortak sekreter tek ve daimi olabilir ya da değiştirilebilir. Ama toplantıları (toplantının gündemini vs) düzenleyecek, koordine edecek bir sekreterya mutlaka olmalı. Asıl sorumlu, sekreterya, ev sahibi ise kolaylaştırıcı.
DAÇE’deki toplantıların işleyiş şekli hakkında örnek vermek gerekirse;
Genelde cumartesi öğle saatlerinde toplanıyoruz. Ev sahibi bir yer tayin ediyor. Tüm katılanlar kendi masrafını kendisi karşılıyor. Bu şekilde oluşum daha uzun ömürlü oluyor.
Cumartesi günkü toplantı halka açık oluyor. Toplantının yapıldığı yerdeki önemli bir yerel sorun halkla paylaşılabiliyor. Gerekirse uzman davet ediliyor. Bu toplantı ile ilgili mülki idarelere bilgi verilmeli.
Cumartesi gününün akşamında sosyal yemek veriliyor. Biz bunu önemsiyoruz, kaynaşma açısından önemli. Bu ilişki özel hayatta da devam ediyor.
Platforma bütçe oluşturup, düzenli gelirini sağlayamadık. Yayın organı da aynı şekilde. Yine de bu tür yayınlar haberleşme-iletişim açısından önemli fakat gelir getirici değil, ayrıca yazı temin etmek zor.
Bazı yapıların çevreyle ilgili amaçları var, örneğin ÇYDD. Bu dernekler bünyeye katılabilir.
Platformun, başka platformlarla, oluşumlarla ya da kendi bünyesindeki iletişimi şimdi internet yoluyla yapılıyor. Mutlaka web sayfası oluşturulmalı ve iletişim ağları kurulmalı. Biz bilgileri, diğer platformlara da aktarıyoruz.
Karar mekanizmasına gelince; Batı Akdeniz Çevre Platformu (BAÇE), karar için tüm üyelerin ittifakını arıyor. Bu işleyiş çok zor. DAÇE’de de tam tersi bir işleyiş var. Her üye dernek, diğerlerini temsilen ya da bir diğeri adına açıklama yapabiliyor. Bu kural şimdiye kadar hiç istismar edilmedi. Bence bunda sakınca yok. Buradaki kişilerin hepsi özverili. Bu yetkiyi başka bir amaç için kullanmaz.
Platformun çalışmaları kapsamında sorunlu bölgeye gezi düzenlenebilir, gerekirse
protesto gösterileri yapılabilir.
Özellikle baroların çevre komisyonları harekete geçirilmeli. Tespit davaları masrafsız
olduğu için tercih edilen bir yol. Uzmanlar tarafından düzenlenen raporlar, baskı unsuru oluşturuyor.
Tanay Sıdkı Uyar’ın konuşması:
Yasanın mutabakat metni olarak adlandırdığı ve bizim şu anda konuşarak üzerinde anlaştığımız sonuçlar, bizim ilkelerimizi, amaçlarımızı ve ortak paydamızı oluşturuyor.
Marmara Çevre Platformu (MARÇEP) toplantılarında, hepimiz konuşuyoruz, herkes bilgisini değerlendirmesini aktarıyor ve bunun üzerine toplumun beklentilerini ekliyoruz. Oy çokluğuyla karar almıyoruz. Bu şekilde daha çok insanın mutabakatı olduğu için daha uygulanabilir bir sonuç, çözüm ortaya çıkıyor.
Sorunları tanımlarken hazır çözümlerimiz yok. Çözümü, birlikte üretiyoruz. Başka yerde üretilmiş çözümü monte etmiyoruz. Her çözüm, sorunun doğduğu yere göre değişir.
Şimdiye kadar, öğretmenleri, gönüllü kuruluşları, mühendisleri ve üniversiteyi bir araya getirmeyi başaramadık. Bunu hedeflemeli ve başarmalıyız. Ama oluşumun iskeleti elbette ki gönüllü çevre dernekleri.
Bu platformda yapay yurttaşlık grupluğu yapmayalım. Örneğin belediye başkanını, ya da mülki amiri alkışlamayalım. Herkese kendi görevini yaptırmaya çalışalım. Gönüllü ücretsiz emek işçileri olmayalım. Etkileşimde bulunduklarımızla edindiğimiz bilgileri, ürettiğimiz çözümleri, karar verme mekanizmasında bulunanları ikna ederek uygulatmaya çalışalım. Bu konuda başarıya ulaşmış uygulamalarımız var. Mobil santraller, iklim değişikliği, yenilenebilir enerji üretimi konusunda ilgili kuruluşları ikna ettik.
Platform, partiler üstü bir oluşum, ancak ne kadar çok siyasi parti ya da mekanizma, bizim ürünlerimizi siyasete taşırsa o kadar iyi.
Gündem 3:
Sekreterya görevini Niğde Doğa Sporları Kulübü (NİDOS) temsilcisi Abidin
Özkaymak bir sonraki toplantıya kadar yürütecektir.
22-23 Temmuz tarihlerinde Ankara’da yapılacak Türkiye Çevre Platformu’nun
kuruluş toplantısına aşağıda ismi yazılı dernekler ve kişiler temsilci olarak katılacaktır.
a. Konya Çevre Koruma Eğitim Araştırma Derneği (KONCED) temsilcisi Salih Yaşar
b. Niğde Doğa Sporları Kulübü temsilcisi Abidin Özkaymak, Dursun Şimşek
c. Ankara Türkiye Tabiatını Koruma Derneği temsilcisi Dr Ülkü Merter
d. Eskişehir Doç Güner Sümer
e. Kayseri ?
Adı geçen derneklerin yönetim kurulları TÜRÇEP için Oktay Demirkan’a İÇAÇEP
için Abidin Özkaymak’a ayrı ayrı yetki belgesi göndereceklerdir. Yetki belgesi, TÜRÇEP’in kuruluşu ve temsilci seçimini kapsayacaktır.
Gündem 4:
İlkeler: (Amaç ve Ortak Payda)
1. Sorunları birlikte değerlendirip ortak çözümler üretmek, Çevre ile ilgili bilimsel raporlar hazırlamak üretilen çözümleri ilgili yerel ve mülki idarelere iletmek takipçisi olmak.
2. Öncelikle bölgesel, daha sonra yerel, ülkesel ve küresel çevre sorunlarına karşı birlikte mücadele etmek.
3. Yerel sorunları, küresel bilgileri dikkate alarak çözümlemek.
4. Benzer amaçlı platform yapılarıyla ilişki içerisinde olmak ve ortaklaşılan konularda destek vermek.
5. Çevre-kalkınma-sanayileşme çelişkisinde çevreden yana taraf olmak ve insan doğa ilişkisinin yeniden tanımlanarak insan etkinliklerinin doğaya uyumlu, uzun erimli planlamasının takipçisi olmak.
6. AB katılım sürecini izlemek ve müdahil olmak, AB mekanizmalarında etkili olmak.
7. AB.deki STK.larla işbirliği yapmak,
8. Ulusal ve uluslar arası karar alma süreçlerine kendi seçtiğimiz temsilcilerle çalışmak
9. Çevre hareketinin önceliklerine göre gündemi belirlemek, sorunları ilgili platformlara taşımak, gerek ulusal kamu özel kurum ve kuruluşlarıyla, gerek BM AB kurumlarıyla gerekli ölçüde kamu oyu oluşturmak.
10. Partiler üstü politika izlemek.
İç Anadolu Çevre Platformu;
11. Demokratik katılımcı ilkeler çerçevesinde çalışır ve oluşturulacak ortak bir sekreteryanın kolaylaştırıcılığı ile çalışmalarını yürütür.
12. Kararlar genellikle uzlaşarak alınır. Oylama gerekirse her bileşenin bir oyu vardır.
İnisiyatiflerin katkıları dikkate alınır ancak oylamada dikkate alınmaz.
13. Platform benzer amaçlı diğer katılımcıların görüşüne açıktır. Ancak toplantılar, kapalı yapılır.
Gündem 5: www.icacep.org isminde web adresi alınacaktır.
Gündem 6:
Bir sonraki toplantı 3-4 Eylül tarihlerinde Konya’da, KONÇED (Konya Çevre Koruma Eğitim Araştırma Derneği) ev sahipliğinde yapılacaktır. Gündemde yer alması düşünülen konular aşağıdaki gibidir:
a. Son dönem çalışma raporlarının sunulması (iki toplantı arasında gerçekleştirilen faaliyetler)
b. Ev sahibi derneğin yerel sorunları
c. İç Anadolu Çevre Platformu çalışmasının değerlendirilmesi
d. TÜRÇEP gelişmelerinin değerlendirilmesi (Yapılacak kuruluş toplantısıyla ilgili bilgilendirme)
e. Derneklerden gelen güncel gündem önerileri
f. Bir sonraki toplantının, yeri, tarihi ve gündeminin belirlenmesi
g. Toplantı sonuç bildirisinin tartışılması ve kararlaştırılması
Toplantının yönetimini sekreterle birlikte yerel dernekten bir kişi yapar.
Sonuç bildirgesinin hazırlanması için bir kişi görevlendirilebilir ve görevlendirilen bu kişi sonuç bildirgesini basına sunar ya da sunması için sekreteryaya iletir.
Cumartesi yapılacak halka açık toplantı gündemi önceden belirlenir. Konu önerileri ev sahibi derneğin üzerinde çalışabilmesi için, bir önceki toplantıda belirlenir.
Konya’da yapılacak toplantı gündemine ilişkin olarak,
– AB’ye uyum sürecinde nükleer santraller,
– Yeni TCK.nun çevre ile ilgili hükümleri; uluslar arası anlaşmalar vs. çerçevesinde değerlendirilmesi,
– Avrupa Birliği’ne uyum sürecinde katı atıklar ve gürültü ile ilgili getirilen hükümlerin tartışılması
– Ereğli sazlıklarının korunması
– Karapınar rüzgar erozyonu, önerileri getirildi.
Gündem 7: Platformun ismi,İÇAÇEP (İç Anadolu Çevre Platformu olarak belirlendi.)